De weg naar Van Eyck

• nujij
• Tweet this

De uiterst kostbare en fragiele werken van een van de meest geniale schilders van Europa, Jan van Eyck (Maaseik ?, ca. 1390 - Brugge 1441), komen in het najaar van 2012 vanuit heel Europa en de Verenigde Staten naar Rotterdam. Museum Boijmans Van Beuningen toont de schilderijen van deze kunstenaar, van wie lang werd aangenomen dat hij de olieverfschilderkunst had uitgevonden.

Overal is de schilderkunst uit de tijd rond 1400 spaarzaam bewaard gebleven; in de Nederlanden werd deze kunst bijzonder hard getroffen door beeldenstormen en moderniseringen. Museum Boijmans Van Beuningen overschrijdt in het najaar van 2012 land- en taalgrenzen en geeft in een unieke tentoonstelling een beeld van de kunst uit het huidige Nederland, België, Noord Frankrijk en Duitsland die de inspiratiebron vormde voor Jan van Eyck en zijn generatiegenoten. ‘De weg naar Van Eyck’ belicht hoe en door wie Van Eyck werd geïnspireerd om te komen tot zijn revolutionaire en realistische stijl, zoals in zijn meesterwerk het ‘Lam Gods’ uit 1432. De tentoonstelling gaat na Rotterdam op reis naar Berlijn waar de werken enkele maanden in de Gemäldegalerie van de Staatliche Museen in Berlijn zijn te zien.

Internationale uitwisseling
Rond 1400 zetten zich talloze vernieuwingen in, die door schilders als Van Eyck verder werden ontwikkeld. Deze veelal onbekende kunstwerken waren de noodzakelijke basis waarop Van Eyck en volgende generaties kunstenaars hebben voortgeborduurd. Artistieke ideeën, modellenboeken, maar ook kunstwerken en kunstenaars reisden in de vijftiende eeuw veel door Europa. De verschillende vorsten, die vaak verantwoordelijk waren voor de meest prestigieuze opdrachten, hadden doorlopend contact met elkaar. Ook de grote internationale handelssteden zoals Parijs, Amsterdam en Rome zorgden voor een grote uitwisseling van gedachten en voorwerpen. Het is daardoor vaak onmogelijk om vast te stellen of een bepaald kunstwerk uit Noord-Italië, de Nederlanden, Frankrijk of uit Duitsland komt. De kunst uit de periode van circa 1390 tot 1430 wordt dan ook veelal aangeduid met het begrip ‘Internationale Gotiek’.

Schilderijen
De kern van de tentoonstelling bestaat uit schilderijen op paneel; op doek werd toen nog nauwelijks geschilderd. Daarnaast nemen tekeningen een belangrijke plaats in. Maar er worden ook miniaturen, beelden en zilverwerken getoond om een zo goed mogelijk beeld van de kunst uit deze periode te laten zien. De schilderijen van Jan van Eyck en werken van kunstenaars uit zijn directe omgeving vormen het belangrijke laatste deel van de tentoonstelling. Hiermee wordt een heftig bediscussieerde groep werken samengebracht. Een groep schilderijen die tot op heden afwisselend wordt omschreven als vroege werken van Jan van Eyck, of zelfs als die van zijn mysterieuze oudere broer Hubert, maar ook als latere werken van Van Eyck of van zijn atelier.

Private funding
In het najaar van 2011 is er op initiatief van particulieren een actie opgezet om de kosten voor de tentoonstelling met private funding gedeeltelijk te kunnen dekken en zo de tentoonstelling mogelijk te maken. Voor meer informatie over dit initiatief zie: www.boijmans.nl/dekring

Catalogus
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus.

Foto: Jean Malouel (ca. 1365-1415) Madonna en kind met engelen, ca. 1410, Doek, Gemäldegalerie der Staatlichen Museen zu Berlin